Các hình thức lựa chọn nhà thầu phổ biến hiện nay

Theo Luật Đấu thầu 2023, hiện có 9 hình thức lựa chọn nhà thầu chính:

• Đấu thầu rộng rãi: Áp dụng phổ biến nhất, không giới hạn số lượng nhà thầu tham gia, tạo môi trường cạnh tranh công bằng.

• Đấu thầu hạn chế: Chỉ mời các nhà thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đặc thù hoặc theo yêu cầu của nhà tài trợ.

• Chỉ định thầu: Áp dụng cho các trường hợp đặc biệt, khẩn cấp hoặc dự án có tính chất an ninh, quốc phòng.

• Chào hàng cạnh tranh: Đơn giản hóa thủ tục, áp dụng cho gói thầu nhỏ.

• Mua sắm trực tiếp: Dùng khi mua sắm hàng hóa, dịch vụ đã được mua trước đó qua đấu thầu rộng rãi và đáp ứng các điều kiện nhất định.

• Tự thực hiện: Chủ đầu tư tự tổ chức thực hiện nếu có đủ năng lực.

• Tham gia của cộng đồng, đàm phán giá, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt: Áp dụng cho các trường hợp đặc thù theo quy định pháp luật

Việc lựa chọn hình thức phù hợp giúp tối ưu hóa hiệu quả dự án, tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Quy trình đấu thầu, thủ tục lựa chọn nhà thầu chi tiết năm 2025

Tùy từng hình thức, quy trình lựa chọn nhà thầu sẽ có những điểm khác biệt. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết các quy trình phổ biến nhất, giúp doanh nghiệp và nhà thầu chủ động chuẩn bị, tăng cơ hội thành công.

Quy trình đấu thầu, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế

Đấu thầu rộng rãi là hình thức phổ biến nhất, đảm bảo sự cạnh tranh và minh bạch. Quy trình gồm các bước:

1. Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu: Lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ mời thầu; đăng tải thông báo mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

2. Tổ chức đấu thầu: Phát hành hồ sơ mời thầu, tiếp nhận hồ sơ dự thầu, tổ chức mở thầu công khai, minh bạch.

3. Đánh giá hồ sơ dự thầu: Xem xét năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật, tài chính của các nhà thầu; chấm điểm và xếp hạng.

4. Thương thảo hợp đồng (nếu có): Đặc biệt với gói thầu tư vấn, dịch vụ.

5. Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả: Công khai kết quả trên hệ thống, ký kết hợp đồng với nhà thầu trúng thầu

Đấu thầu hạn chế tương tự nhưng chỉ mời các nhà thầu đủ điều kiện tham gia, thường áp dụng cho dự án đòi hỏi kỹ thuật cao hoặc theo yêu cầu của nhà tài trợ. Thời gian chuẩn bị hồ sơ dự thầu thường là 18 ngày (trong nước) hoặc 35 ngày (quốc tế) kể từ ngày phát hành hồ sơ mời thầu.

Kinh nghiệm thực tế:
Nhiều doanh nghiệp chia sẻ, việc chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ năng lực, hiểu rõ tiêu chí đánh giá và thường xuyên cập nhật các quy định đấu thầu mới là yếu tố then chốt giúp tăng tỷ lệ trúng thầu khi tham gia các gói thầu rộng rãi, hạn chế.

Quy trình đấu thầu, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với chỉ định thầu

Chỉ định thầu được áp dụng trong các trường hợp đặc biệt, khẩn cấp hoặc dự án có tính chất an ninh, quốc phòng. Quy trình chỉ định thầu thông thường gồm:

1. Lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ yêu cầu: Hồ sơ yêu cầu bao gồm thông tin dự án, dự toán, tiêu chuẩn đánh giá năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật, điều kiện hợp đồng.

2. Phát hành hồ sơ yêu cầu: Gửi cho nhà thầu dự kiến chỉ định.

3. Nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất: Chuẩn bị và nộp theo hướng dẫn trong hồ sơ yêu cầu.

4. Đánh giá hồ sơ đề xuất, thương thảo: Đánh giá theo tiêu chí, thương thảo về giá, tiến độ, kỹ thuật (nếu cần).

5. Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả: Ký hợp đồng với nhà thầu đáp ứng đầy đủ điều kiện và công khai kết quả chỉ định thầu

Thực tiễn:
Chỉ định thầu giúp rút ngắn thời gian, đặc biệt hữu ích trong các tình huống khẩn cấp như khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần tuân thủ chặt chẽ quy trình để đảm bảo tính minh bạch, tránh vi phạm pháp luật.

Quy trình đấu thầu, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với chào hàng cạnh tranh

Chào hàng cạnh tranh là hình thức đơn giản hóa thủ tục, thường áp dụng cho gói thầu có giá trị nhỏ. Quy trình gồm:

1. Lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ yêu cầu chào hàng.

2. Phát hành hồ sơ yêu cầu cho các nhà thầu đáp ứng điều kiện.

3. Nhà thầu chuẩn bị, nộp hồ sơ đề xuất giá.

4. Đánh giá hồ sơ đề xuất, lựa chọn nhà thầu có giá hợp lý nhất đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

5. Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả, ký hợp đồng.

Ví dụ thực tiễn:
Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đã tận dụng hình thức chào hàng cạnh tranh để nhanh chóng mua sắm vật tư, thiết bị hoặc dịch vụ với chi phí hợp lý, tiết kiệm thời gian mà vẫn đảm bảo chất lượng.

Quy trình đấu thầu, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với mua sắm trực tiếp

Mua sắm trực tiếp được áp dụng khi hàng hóa, dịch vụ đã được mua qua đấu thầu rộng rãi trước đó và đáp ứng các điều kiện về giá, chất lượng, thời gian giao hàng. Quy trình đấu thầu gồm:

1. Xác định điều kiện áp dụng mua sắm trực tiếp.

2. Lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ yêu cầu.

3. Mời nhà thầu đã trúng thầu trước đó tham gia.

4. Thương thảo, ký kết hợp đồng nếu đáp ứng đủ điều kiện.

Lưu ý:
Hình thức này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho các gói thầu mua sắm lặp lại, nhưng cần kiểm soát chặt chẽ để tránh lạm dụng, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật.

Quy trình đấu thầu, thủ tục lựa chọn nhà thầu đối với tự thực hiện

Tự thực hiện là hình thức chủ đầu tư tự tổ chức thực hiện gói thầu nếu có đủ năng lực, kinh nghiệm, nhân sự và thiết bị. Quy trình gồm:

1. Đánh giá năng lực tự thực hiện của chủ đầu tư.

2. Lập, thẩm định và phê duyệt phương án tự thực hiện.

3. Tổ chức thực hiện theo phương án đã được phê duyệt.

4. Báo cáo kết quả thực hiện, chịu trách nhiệm về chất lượng và tiến độ.

Thực tiễn:
Nhiều chủ đầu tư lớn đã lựa chọn tự thực hiện các gói thầu phụ trợ hoặc công việc không phức tạp nhằm tiết kiệm chi phí và chủ động tiến độ.

Sai lầm phổ biến khi chuẩn bị hồ sơ và tham gia vào quy trình đấu thầu

Dù quy trình đấu thầu ngày càng hoàn thiện, nhiều doanh nghiệp và nhà thầu vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trúng thầu:

• Không đọc kỹ hồ sơ mời thầu: Bỏ sót yêu cầu, tiêu chí đánh giá dẫn đến hồ sơ không đạt chuẩn, bị loại sớm

• Thiếu kế hoạch chi tiết, dự toán hợp lý: Không xác định rõ các bước thực hiện, chi phí, dẫn đến hồ sơ thiếu tính khả thi hoặc không cạnh tranh.

• Không chú ý tiêu chí đánh giá: Không cung cấp đủ tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu, bỏ lỡ điểm số quan trọng.

• Không kiểm tra thời hạn, thông tin: Nộp hồ sơ muộn hoặc thiếu, sai thông tin, dẫn đến bị loại.

• Chỉ tập trung vào giá cả, bỏ qua chất lượng: Đề xuất giá thấp nhưng không đảm bảo chất lượng, kinh nghiệm, dẫn đến bị loại hoặc gặp rủi ro khi thực hiện hợp đồng.

• Không chuẩn bị kỹ lưỡng, thiếu tài liệu pháp lý: Thiếu giấy tờ, chứng chỉ, dẫn đến hồ sơ không hợp lệ.

• Không trả lời kịp thời các câu hỏi, yêu cầu làm rõ: Làm giảm điểm số hoặc bị loại khỏi quá trình đánh giá.

Kinh nghiệm thực tế:
Doanh nghiệp thành công thường đầu tư thời gian nghiên cứu kỹ hồ sơ mời thầu, chuẩn bị đầy đủ tài liệu, xây dựng kế hoạch chi tiết và thường xuyên cập nhật quy định pháp luật mới để tránh các sai sót không đáng có.

Kết luận

Nắm vững quy trình đấu thầu, lựa chọn nhà thầu theo pháp luật mới nhất năm 2025 là chìa khóa giúp doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân nâng cao tỷ lệ trúng thầu, tối ưu hiệu quả dự án và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Hãy luôn cập nhật các điểm mới, lựa chọn hình thức phù hợp, chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và tuân thủ quy trình để xây dựng uy tín, phát triển bền vững trên thị trường đấu thầu cạnh tranh ngày càng cao. Để đảm bảo nắm rõ về quy trình đấu thầu tham gia ngay khoá học đấu thầu tại đây.

Xem thêm: 6 điểm cần lưu ý trong quy trình đấu thầu 2025

Công ty cổ phần đào tạo và tư vấn đấu thầu Đất Việt

Địa chỉ: Số 48 ngõ 249 Đường Chiến Thắng, Phường Văn Quán, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội

Hotline: 096 996 0716 

Email: daotaodatviet2021@gmail.com

Fanpage: ĐÀO TẠO ĐẤT VIỆT